Zengibar Kalesi (Isaura)

Zengibar Kalesi, antik çağda Isauria bölgesinin merkezi olan Isaura kentinin kalıntılarıdır. Bozkır ilçe merkezine yaklaşık 20 km uzaklıktaki Asar Dağı'nın yaklaşık 1.816 metrelik zirvesindedir.

Kısa tarihçe

Antik yazar Diodoros'a göre Isaura, güçlü surlarıyla Makedon komutan Perdikkas'ın ordusuna direndi; halk teslim olmak yerine kenti ve kendilerini ateşe verdi. Bu olay MÖ 322'ye tarihlenir. MÖ 79–75 yıllarındaki seferinden sonra "Isauricus" unvanını alan Romalı komutan Publius Servilius Vatia, kenti Roma denetimine aldı. Strabon'a göre Galatya kralı Amyntas kenti yeniden kurmaya ve surlarını yaptırmaya başladı, ancak surlar bitmeden öldürüldü.

Buluntular kentte en geç MÖ 4. yüzyılda yerleşim olduğunu gösterir; ayakta kalan yapıların büyük bölümü ise Roma dönemindendir. Baldıran ve Gider'in incelediği mimari bloklar Hadrianus ile Severuslar arasına, çoğunluğu Antoninler dönemine tarihlenir; Isauralılar Hadrianus, Marcus Aurelius ve Severus Alexander onuruna zafer takları yaptırdı. Kalıntıları ilk tanımlayan Avrupalı, 1837'de bölgeye gelen W. J. Hamilton'dır.

Neler görülür?

• Surlar ve kuleler: Kalınlığı yer yer 3,25 metreyi bulan surlar ve tabanı yuvarlak, üst kısmı sekizgen en az 14 kule
• Kapılar: Akropol Kapısı ve Kent Kapısı
• Zafer takları: En az üç tak
• Kent merkezi: Sütunlu cadde, eksedra, agora alanı ve bazilika
• Nekropoller: Mezar stelleri, ostotekler, lahitler ve kaya mezarları
• Antik taş ocakları: Kentin yapı taşlarının çıkarıldığı ocaklar

Ziyaret ederken

Kentte 2010–2015 yıllarında Aksaray Üniversitesi'nden Dr. Osman Doğanay başkanlığında yüzey araştırmaları yapıldı; sistematik bir kazı yapılmadı. Alanda bilet, görevli, ziyaret saati ya da ziyaretçi tesisi olduğuna dair resmî bir bilgi yoktur. 2020 tarihli bir habere göre kalıntılara Konya–Bozkır yolu üzerindeki Hacılar Mahallesi'nden araçla ulaşılıyordu. Kale, Konya'daki Alâeddin Tepesi'nden yol ile yaklaşık 110 km uzaklıktadır.

Kalıntılar 3. derece arkeolojik sit alanıdır; duvarlara çıkmayın ve taşları yerinden oynatmayın. Konya Büyükşehir Belediyesi'nin Bozkır'dan başlayan 102 km'lik Zengibar Yürüyüş Yolu adını bu kaleden alır.

Kaynaklar

• Doğanay, Isaura (Zengibar Kalesi) yüzey araştırmaları (İdil Dergisi)
• Baldıran ve Gider, Isaura mimari blokları (DergiPark)
• ToposText, Isaura
• AA / Daily Sabah, Secrets of Isaura (2020)
• DHA / Hürriyet Daily News, Zengibar Castle to open to tourism (2016)
• Geoheritage, Ancient Isaura quarries in and around Zengibar Castle (2020)
• Tourism Journal, Zengibar Yürüyüş Yolu (2024)

Konum

Zengibar Kalesi (Isaura), şehir merkezindeki Mevlânâ Müzesi'ne kuş uçuşu yaklaşık 77 km uzaklıktadır.

Sık sorulan sorular