Seyyid Mahmud Hayrânî, 13. yüzyılda Anadolu Selçuklu döneminde Akşehir'de yaşamış bir sufidir. TDV İslâm Ansiklopedisi hayatı hakkında az bilgi olduğunu belirtir; "seyyid" unvanı Hz. Peygamber soyundan geldiğine işaret eder. Eflâkî, Mevlânâ ile yakın ilişkisini anlatır. Akşehir'deki türbesi dilimli kasnağı ve sivri külahıyla tanınır.
Neler görülür?
- İki bölümlü gövde: Alt bölüm devşirme malzeme, moloz taş ve tuğlayla örülmüş düzensiz bir kare; üst bölüm tamamen tuğladır ve on altı kenarlı bir geçişin üzerinde dilimli bir kasnak ile külahtan oluşur. Üst bölümde tuğlayla yapılmış geometrik desenler görülür.
- Kubbedeki çiniler: Kubbenin ortasında yıldız ve altıgenlerden oluşan bir çini mozaik vardır.
- Sandukalar: İçerideki üç ahşap sanduka sonradan yapılmıştır. Özgün sandukalar 20. yüzyılın başında çalındı, sonra bulundu ve bugün İstanbul'daki Türk ve İslâm Eserleri Müzesi'ndedir. Türbenin oymalı özgün kapı kanadı da Akşehir Müzesi'ndedir.
- Ferruhşah Mescidi: Türbenin çevresindeki yapılardan günümüze ulaşan tek yapı; Küçükdağ'a göre 621 (1224) tarihlidir.
Kısa tarihçe
Seyyid Mahmud Hayrânî 667 (1268/69) yılında vefat etti. Türbenin ilk ne zaman yapıldığı kesin olarak bilinmez. Doğu girişindeki kitabeye göre yapı 812 (1409–10) yılında yenilendi; TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre bu onarımı soyundan Seyyid Muhyiddin b. Seyyid Ali yaptırdı; mimarı ve çini ustası Ahmed b. Abdullah b. Aslî'dir.
Yıldırım Bayezid, Ankara Savaşı'ndan sonra 1403'te Akşehir'de öldü; tahnit edilen naaşı Bursa'ya götürülmeden önce bir süre bu türbede kaldı. Osmanlı döneminde İstanbul'dan gelen hac kafileleri Konya'daki Mevlânâ Türbesi'nden önce burayı ziyaret ederdi. Türbenin çevresindeki eski mezarlık 1930–31'de çocuk bahçesi yapmak için kaldırıldı; buradaki mezar taşlarının bir kısmı bugün Akşehir Taş Medrese'nin avlusundadır.
Fuad Köprülü, bugün kayıp olan vakfiyesinde Nasreddin Hoca'nın şahit olarak imzası bulunduğunu aktarmıştır. Küçükdağ'a göre Seyyid Mahmud'un Nasreddin Hoca üzerinde etkili olduğu tahmin edilir.
Ziyaret ederken
Türbe için resmî bir ziyaret saati yayımlanmamıştır. Nasreddin Hoca Türbesi yürüyerek yaklaşık 15 dakika, Akşehir Taş Medrese yaklaşık 8 dakika uzaklıktadır. Akşehir, Konya'daki Alâeddin Tepesi'nden yol ile yaklaşık 137 km (yaklaşık 1 saat 45 dakika) uzaklıktadır.
Kaynaklar
- TDV İslâm Ansiklopedisi, Seyyid Mahmûd-ı Hayrânî Türbesi
- TDV İslâm Ansiklopedisi, Mahmûd-ı Hayrânî
- Küçükdağ, Seyyid Mahmud Hayrânî (DergiPark, 2004)
Konum
Harita yükleniyor.
Haritayı OpenStreetMap'te açınSeyyid Mahmud Hayrânî Türbesi, şehir merkezindeki Mevlânâ Müzesi'ne kuş uçuşu yaklaşık 110 km uzaklıktadır.
Yakında neler var?
Gezilecek yerler
Yakındaki oteller
Mesafeler kuş uçuşudur; yürüme süreleri tahminîdir.
Sık sorulan sorular
Seyyid Mahmud Hayrânî Türbesi nerede?
Seyyid Mahmud Hayrânî Türbesi, Konya'nın Akşehir ilçesindedir. Adres: Anıt Mahallesi, Akşehir / Konya. Şehir merkezindeki Mevlânâ Müzesi'ne kuş uçuşu yaklaşık 110 km uzaklıktadır.
Seyyid Mahmud Hayrânî Türbesi kaç saatte gezilir?
Önerilen ziyaret süresi 20–30 dakika. En uygun zaman: Nasreddin Hoca Türbesi ve Taş Medrese ile aynı gün.
Seyyid Mahmud Hayrânî Türbesi yakınında başka neler gezilir?
Kuş uçuşu mesafeyle en yakın gezilecek yerler: Akşehir Taş Medrese (Taş Eserler Müzesi) (550 m), Nasreddin Hoca Türbesi (950 m).
Seyyid Mahmud Hayrânî Türbesi yakınında nerede kalınır?
Rehberimizdeki en yakın konaklama seçenekleri: Elitt Hotel (900 m), Özpark (1000 m), Akşehir Öğretmenevi (1,4 km).
